ಒಂಬತ್ತು ದಿನ, 9 ರೂಪ; ನವರಾತ್ರಿಯ ನವಶಕ್ತಿಯ ಕಥೆ

ನವರಾತ್ರಿಯು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಪುನರ್‌ರೂಪವಾದ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯು ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರನೆಂಬ ಕೋಣ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸನ ವಿರುದ್ಧ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಹೋರಾಡಿ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನ ವಿರುದ್ಧ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯವನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಸಂಭ್ರಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಕೆಡುಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ಒಳಿತಿನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.

ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಶೈಲಪುತ್ರಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ, ಚಂದ್ರಘಂಟಾ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ, ಸ್ಕಂದಮಾತಾ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿ, ಕಾಳರಾತ್ರಿ, ಮಹಾಗೌರಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ಅಥವಾ ಪರಾಶಕ್ತಿ. ಈ ದೇವಿಯರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪದ ಹಿಂದೆಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ.

ಮೊದಲ ದಿನ: ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿ

ಶೈಲಪುತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಪರ್ವತ ರಾಜನ (ಶೈಲ) ಪುತ್ರಿ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮಾಲಯನ ಮಗಳು. ಪಾರ್ವತಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಪತಿ ಶಿವ. ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಇವರ ಪುತ್ರರು.

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯು ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗಳಾದ ಸತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದನು. ಶಿವನು ವೈರಾಗ್ಯ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ, ಮೈತುಂಬ ಬೂದಿ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ತಪಸ್ವಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮಗಳು ಸತಿಯು ಆತನನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುವುದನ್ನು ದಕ್ಷನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದನು. ಉನ್ನತ ಕುಲದ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಶಿವನು ಯೋಗ್ಯ ವರನಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಎರಡನೇ ದಿನ: ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ದಿನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಒಂಬತ್ತು ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ರೂಪವು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಸಾಧನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂಬ ಪದವು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ‘ಚಾರಿಣಿ’ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವವಳು ಎಂದರ್ಥ.

ಯಜ್ಞದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸತಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯು ಹಿಮವಂತ ಅಥವಾ ಹಿಮಾಲಯನ ಮಗಳಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದಳು. ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದವಾದ ‘ಪರ್ವತ’ದಿಂದ ಪಾರ್ವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದರೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಹೇಮವತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾರ್ವತಿ ಬೆಳೆದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ನಾರದ ಋಷಿಯು ಆಕೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಪತಿಯಾದ ಶಿವನನ್ನು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನು. ಶಿವನನ್ನೇ ವರಿಸುವ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ ಪಾರ್ವತಿಯು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಳು.

ಮೂರನೇ ದಿನ: ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮೂರನೇ ಶಕ್ತಿ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಅರ್ಧಚಂದ್ರವು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗಂಟೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ‘ಚಂದ್ರ’ ಎಂದರೆ ಚಂದ್ರ, ‘ಘಂಟಾ’ ಎಂದರೆ ಗಂಟೆ.

ನಾರದ ಋಷಿಯ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಹಿಮಾಲಯನ ಪುತ್ರಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಶಿವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಸತಿಯ ಅಗಲಿಕೆಯ ಬಳಿಕ ಶಿವನು ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

ಆದರೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಕಂಡ ಶಿವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ವಿವಾಹದ ದಿನ ಶಿವನು ಭಯಾನಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮದುವೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಮವಂತನ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದನು. ಆತನ ಮೈಯೆಲ್ಲ ಬೂದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಹಾವುಗಳಿದ್ದವು; ಜಡೆಗಟ್ಟಿದ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ಪಗಳಿದ್ದವು. ಭೂತಗಳು, ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಘೋರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಚಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಮದುವೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ತುಂಬಿತ್ತು. ಶಿವನ ಈ ಭಯಾನಕ ರೂಪ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಪಾರ್ವತಿಯ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಭಯದಿಂದ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದರು.

ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ: ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಈ ರೂಪವನ್ನು ಮಂದಹಾಸದ ದೇವಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

‘ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮೂರು ಪದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಕು’ ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣದು, ‘ಉಷ್ಮಾ’ ಎಂದರೆ ಉಷ್ಣತೆ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ, ‘ಅಂಡ’ ಎಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆ. ಈ ಮೂರೂ ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಸಣ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೊಟ್ಟೆಯಾದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ವಿಶ್ವವೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಆಗ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆಕೆಯ ನಗುವಿನಿಂದ ವಿಶ್ವವೆಲ್ಲ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿತು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲ ಆಕೆಯೇ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ದೇವಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಐದನೇ ದಿನ: ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಐದನೇ ದಿನ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಐದನೇ ರೂಪವಾದ ಸ್ಕಂದಮಾತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಸ್ಕಂದ’ ಎಂಬುದು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಗಣೇಶನ ಸಹೋದರನಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. ‘ಮಾತಾ’ ಎಂದರೆ ತಾಯಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಎಂದರೆ ಸ್ಕಂದ ಅಥವಾ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ತಾಯಿ ಎಂದರ್ಥ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಜನ್ಮದ ಕಥೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸತಿಯು ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಶಿವನು ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುರಪದ್ಮ ಮತ್ತು ತಾರಕಾಸುರರ ನೇತೃತ್ವದ ಅಸುರರು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿವ ಅಥವಾ ಆತನ ಸಂತತಿಯವರಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ವರವನ್ನು ಈ ಅಸುರರು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಜನನ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಆರನೇ ದಿನ: ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಆರನೇ ದಿನ ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಿಯು ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಕಮಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಕಟ್’ ಎಂಬ ಋಷಿಗೆ ‘ಕಾತ್ಯ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು. ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಳಿಕ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಎಂಬ ಋಷಿ ಜನಿಸಿದನು. ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಋಷಿಯು ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

ಇದೇ ವೇಳೆ ಮಹಿಷಾಸುರನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು. ಮೂವರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳು ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ದೇವಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದವು. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಅವತಾರವಾದ ಆಕೆ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಋಷಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಳು.

ಏಳನೇ ದಿನ: ಕಾಳರಾತ್ರಿ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನ ಕಾಲರಾತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಕಾಲ’ ಎಂದರೆ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಮೃತ್ಯು; ‘ರಾತ್ರಿ’ ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಲರಾತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರು ದೇವಲೋಕದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆತನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಸ್ವರ್ಗದ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಇಂದ್ರನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದನು.

ಪಾರ್ವತಿಯು ಚಂಡಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭರು ಚಂಡ ಮತ್ತು ಮುಂಡ ಎಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಚಂಡಿಯು ಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ಕಾಳಿಯು ಚಂಡ ಮತ್ತು ಮುಂಡರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಚಾಮುಂಡಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು.

ಎಂಟನೇ ದಿನ: ಮಹಾಗೌರಿ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ಎಂಟನೇ ದಿನ ಮಹಾಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಮಹಾ’ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಥವಾ ಮಹತ್ತರವಾದುದು; ‘ಗೌರಿ’ ಎಂದರೆ ಬಿಳುಪು ಅಥವಾ ಶುಭ್ರತೆ. ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಪರ್ಯಂತದ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರು ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾಗೌರಿಯ ಕಥೆಗೆ ಹಲವು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಲರಾತ್ರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮೈಬಣ್ಣವು ರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು. ಶಿವನು ಆಕೆಯನ್ನು ‘ಕಾಳಿ’ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಇದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡ ಪಾರ್ವತಿಯು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದ ಆಕೆಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನಸ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಬದಲಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂಭತ್ತನೇ ದಿನ- ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ

ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ದೇವತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಿಯು 'ಬಯಕೆ'ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಾತ್ರಿಯು 'ಒದಗಿಸುವವಳು' ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಶಬ್ಧವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾತೆ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿಯು ತನ್ನ ಆಶೀರ್ವಾದದ ರೂಪವಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಳು ಎಂದು ಪುರಾಣವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ದೇವಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿದನು, ಅವನ ದೇಹದ ಅರ್ಧಭಾಗವು ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.