ವಿದೇಶಗಳ Mk-84 ಗೆ ಪರ್ಯಾಯ: ದೇಶೀಯವಾಗಿ 1000-kg ವಾಯುಬಾಂಬ್‌ ತಯಾರಿಸಲಿರುವ ಭಾರತ!

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಿಗಾಗಿ 1,000 ಕೆ.ಜಿ ತೂಕದ ವಾಯುಬಾಂಬ್‌ನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. Mk-84 ವರ್ಗದ ಬಾಂಬ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾದ 1,000 ಕೆ.ಜಿ ವಾಯುಬಾಂಬ್‌ನ್ನು ಸ್ವದೇಶೀ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ‘ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ’ಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ (ಲೈವ್) ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ (ಇನರ್ಟ್) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಟೇಲ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಖರೀದಿ ಹಂತವಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ (RFP) ಕಳುಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅದು ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯನ್ ಹಾಗೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮೂಲದ ವಿಮಾನಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿರಲಿದೆ ಎಂದು ಓರ್ವ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು “ರಕ್ಷಣಾ ಖರೀದಿ ವಿಧಾನ (DAP) 2020” ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಡಿ Mk-84 ತರದ 1,000 ಕೆ.ಜಿ ವಾಯುಬಾಂಬ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಟೇಲ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉಪಕರಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಖರೀದಿಗಾಗಿ ‘ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪತ್ರ’ (EoI) ಹೊರಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಈ ಯೋಜನೆ ‘ಮೇಕ್-II’ -ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಹಣಕಾಸು ಪೂರೈಕೆಯಡಿ ಜಾರಿಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ನಂತರ ‘ buy-ಇಂಡಿಯನ್ IDDM-ಅಂದರೆ ಸ್ವದೇಶಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆ’ ವರ್ಗದಡಿ ಖರೀದಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

DAP 2020 ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಬೈ (ಇಂಡಿಯನ್ IDDM)’ ವರ್ಗದಡಿ ಒಟ್ಟು 600 ವಾಯುಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ Mk-84 ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ತಯಾರಕರಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಹೇಳಿದರು.

ಹೊಸ ವಾಯುಬಾಂಬ್‌ನ್ನು “ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಭಜನೆ (ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಫ್ರ್ಯಾಗ್ಮೆಂಟೇಶನ್) ಹೊಂದಿರುವ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮದ್ದು, ಶತ್ರು ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಸ್ಫೋಟ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪೀಕ್ ಓವರ್-ಪ್ರೆಶರ್ (PoP) ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಶಸ್ತ್ರ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶೀ ಅಂಶ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (development) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಕಾಂಪೊಸಿಟ್ ಟ್ರಯಲ್ಸ್ (SSCT) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಶೇಕಡಾ ಸ್ವದೇಶೀ ಅಂಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಗೆ ಸುಮಾರು 2.5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬಳಕೆದಾರರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಹಂತಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಾಗುವಂತೆ ಸ್ವದೇಶೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ, ವಾಯುಪಡೆಯ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ಇತರೆ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಯುಪಡೆ ವಿಮಾನ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್) ಈ ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ

EoIಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳಡಿ ವಿದೇಶಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಸ್ತಾಂತರ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಿದ್ಧ ಉತ್ಪನ್ನ (COTS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ವಿದೇಶಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಇದ್ದರೂ, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶೀ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. DAP ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಏಕೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸ್ವದೇಶೀ ಅಂಶದ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು PSQRಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.