Explainer: ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮೇಲೆ ಹೌತಿ ದಾಳಿ; ಪಾಕ್, ಟರ್ಕಿ ಮೌನ; ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO?

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಯೆಮನ್‌ನ ಹೌತಿ ಉಗ್ರರು ಸರಣಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳು 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 7ರಂದು ಮೆಕ್ಕಾ ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದವು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಈ ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು, ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಹೌತಿ ಪಡೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮೇಲೆ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿವೆ. ಅಬ್ಹಾ, ಜಿಜಾನ್, ನಜ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಖಮೀಸ್ ಮುಶೈತ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದವು. ಸೌದಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ 73 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳೂ ದಾಳಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ.

ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO ಗೆ ಪಾಕ್, ಟರ್ಕಿ ತಿಲಾಂಜಲಿ? ತಕ್ಷಣ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ?

“ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ = ಎಲ್ಲರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ” ಎಂದರೆ ದಾಳಿ ನಡೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸೌದಿಯ ಭದ್ರತಾ ಬದ್ಧತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವುದನ್ನು ಆ ದೇಶ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಟರ್ಕಿ ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಿರಿಯಾ, ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಕಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ NATO ಬದ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಇನ್ನೂ ಹೊಸದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಏಕೀಕರಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇದು NATOಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಈಗಾಗಲೇ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕೂಡ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಪ್ರತಿದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದು; ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ನ್ಯಾಟೋದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ನಿಜವಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ/ದಾಳಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಎಂಬುದು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ರಿಯಾದ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸೈನಿಕ ನೆರವು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಕೇವಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಸೀಮಿತರಾದರೆ, “ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಗೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವವರಿಗೆ ಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನು ನೆರವು ಎಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಅಥವಾ ಟರ್ಕಿ ಯೆಮನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ನೆರವು ಹೀಗೂ ಇರಬಹುದು:

ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ → ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ನೆರವು → ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ → ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆ → ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ/ಮದ್ದುಗುಂಡು → ಸೈನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು → ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನೇರ ಯುದ್ಧದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ನೆರವು ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನ ಮೌನವೇ ಮೈತ್ರಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಾವುದು ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ?

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಿಂದ ಸೈನಿಕ ನೆರವು ಕೇಳಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿರ್ಣಯವಾಗಲಿದೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮೈತ್ರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾ–ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ವಿಶಾಲ ಸಂಘರ್ಷದ ಮಧ್ಯೆ ಸೌದಿ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್ ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾಗಣೆಯ ಮೇಲೂ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಟರ್ಕಿ ಅಥವಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಕೇವಲ “ಸೌದಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ” ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿರದೆ, ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ನ್ಯಾಟೋದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿದೆ” ಎಂದು ಈಗಲೇ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಈ ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈಗ “ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ NATO” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.