ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಿಲಾಂಜಲಿ: ತ್ಯಾಜ್ಯ ಬಟ್ಟೆ; ಮೂತ್ರದ ಬಾಟಲ್ ಗಳು; 7,000 ಟನ್ ಕಸ, ಕನ್ವರ್ ಯಾತ್ರೆ ಬಳಿಕ ಹರಿದ್ವಾರ 'ಕಸ'ಮಯ!

ಹರಿದ್ವಾರ: ವಾರ್ಷಿಕ ಕನ್ವರ್ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಎಸೆದ ಪರಿಣಾಮ ದೇವ ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ಈಗ ಕಸದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ.

ಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸುಮಾರು ಐದು ಕೋಟಿ ಯಾತ್ರಿಕರು 'ದೇವಭೂಮಿ' ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಹರಿದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ, ಕಸದ ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ವರ್ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಘಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವೈರಲ್ ಆಗತೊಡಗಿವೆ.

ಹರಿದ್ವಾರದ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಘಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹರ್ ಕಿ ಪೌರಿಯಲ್ಲಿ ಘಾಟ್ ಅಷ್ಟೇನೂ ಕೊಳಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂತ್ರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಎಸೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಕೈಗವಸುಗಳು ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಕ್ ಗಳಿಲ್ಲದೇ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವವರು ಆ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಲಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವೀಡಿಯೊಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.

ಈ ಘಟನೆ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಇದನ್ನು "ದುರದೃಷ್ಟಕರ" ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಹಳ ದೂರ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಾರೆ ನಂತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಸೋ ಇಚ್ಛೆ ಎಸೆದು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕನಿಷ್ಠ 7,000 ಟನ್ ಕಸವನ್ನು ಹರಿದ್ವಾರದ ಡಂಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಸದ ರಾಶಿಗಳು ಬಿದ್ದಿವೆ.

"ನಿನ್ನೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ, ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ತಂಡಗಳು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಘಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವು" ಎಂದು ಪುರಸಭೆ ಆಯುಕ್ತ ನಂದನ್ ಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿದರು.

ಹರಿದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಋಷಿಕೇಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದರು. ಸಾವನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಂದಾಜು 57,000 ಯಾತ್ರಿಕರು ಉತ್ತರಕಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯ ಮೂಲವಾದ ಗಂಗೋತ್ರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.

ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ, ಯಾತ್ರಿಕರು ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ, ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಗಂಗೋತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ವಲಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಿಮಾಲಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಗ್ರಹ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದು ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸ್ಥಳದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೂ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ 57 ಚೀಲಗಳಷ್ಟು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.